In Naakt op een kleedje interviewen cultuurjournalist Yuki Kho en Heske ten Cate, artistiek directeur van kunstruimte Nest in Den Haag, bekende Nederlandse vrouwen als Hedy d’Ancona, Wende Snijders en Noraly Beyer over hun favoriete kunstwerk. In het interview is voldoende ruimte om af te dwalen naar persoonlijke verhalen, passies, inzichten en ongemakken. Dit zijn podcasts, dus het besproken kunstwerk is niet in beeld. Om dit ‘kleinigheidje’ op te vangen beginnen ze met een uitgebreide en veelal poëtische beschrijving van het werk. Hoe zouden ze het werk Le déjeuner sur l’herbe beschrijven? Het prikkelt toch je verbeelding. Wat voor een naakt op welk kleedje? Is dat naakt letterlijk of figuurlijk bedoeld?

De link van de tekst Naakt op een kleedje en Le déjeuner sur l’herbe was bij mij zo gelegd. Meteen plopte het beeld op van de naakte vrouw tussen twee volledig geklede heren. En net zoals naakt op een kleedje vind ik dit een combinatie dat vragen oproept. Mede daarom is het een iconisch beeld in de kunstgeschiedenis gebleken en in zijn tijd zeker niet gewaardeerd door de heersende academische orde. Zowel inhoudelijk, vormtechnisch als moralistisch week dit werk af van de norm en werd geweigerd op de officiële Salon. Gelukkig kreeg het de kans zich te presenteren in de eerste Salon des Refusés in 1863. Deze tentoonstelling werd gehouden parallel aan de officiële Salon. Op de Salon des Refusés werd werk getoond van veelal vernieuwers, die braken met de Academische traditie zoals de impressionisten. Later zouden nog meer Salon des Refusés volgen.

Het Naakt interpreteer ik in beide gevallen, zowel bij de podcasts als bij het schilderij, iets wat letterlijk open en bloot wordt gelegd. In de interviews gaat het om persoonlijke verhalen, die zonder camera intiem worden. Het schilderij Le déjeuner sur l’herbe legt in feite de dubbele moraal van de gegoede burgerij bloot. Het vrouwelijk naakt, dat in de academische traditie is voorbehouden aan godinnen en mythologische figuren, laat hier een prostitué zien. Een eigentijdse voorstelling van rijke heren, die met hun minnaressen de bossen rondom Parijs ingaan. Geen verheven naakt, maar een ‘platte’ erotische voorstelling. Sander Kletter geeft in Art Salon Holland van dit schilderij een mooie analyse op vorm en inhoud (Zie link onder).

Kijk voor meer informatie en inspiratie op: https://www.artsalonholland.nl/meesterwerken/le-dejeuner-sur-l-herbe-edouard-manet https://open.spotify.com/show/1HT9MVWQb4UAftXEYFvOBF (Naakt op een kleedje) Vrouwen zijn minstens even vaak naakt op een kleedje afgebeeld in een museum als dat ze er als maker vertegenwoordigd zijn. Om daar verandering in te brengen maken Heske ten Cate en Yuki Kho met de podcast 'Naakt op een Kleedje' een alternatieve rolodex vol fantastische vrouwelijke makers. Dit doen ze niet alleen, iedere aflevering staat er een bijzondere vrouwelijke gast centraal die thuis of op haar werk geïnterviewd wordt over een kunstwerk vaneen vrouwelijke maker. Kijk ook op: vpro.nl/nooitmeerslapen

Kunstwerk: Le déjeuner sur l’herbe, geschilderd in 1863 door de Franse kunstschilder Édouard Manet (1832-1883) ©Musée d'Orsay in Parijs