“Een ‘intelligente lockdown’ is volgens de woordvoerder een vreemd begrip voor mensen met een verstandelijke beperking. ‘Die hebben juist behoefte aan warmte, knuffelen en aandacht. Afstand is taboe in deze sector.” De reportage: De opvang moet kiezen: welk kind mag nog komen? van Arjen Schreuder laat zien dat een deel van onze bevolking het extra zwaar heeft door de Corona maatregelen, juist omdat ze het niet snappen. Mensen met een verstandelijke beperking, die niet naar de opvang kunnen, niet snappen waarom ze uit hun routine worden gehaald. Wat doet dat met hun gedrag en welzijn van hunzelf en hun familie? Ook kleine kinderen, die opa en oma vanaf het balkon kunnen zien maar niet aan mogen raken, snappen het niet. Hoe leg je dat uit? Een intelligentie lockdown is niet voor iedereen een logisch besluit!

Afstand is nu nodig om het virus geen kans te geven. En juist in deze periode van onzekerheid is persoonlijk contact zo belangrijk. Dat kan op veel manieren, via telefoon, ZOOM, Skype of Whatsapp. Maar ook ik voel meer afstand tot mijn familie en vrienden en mis het fysieke contact. We worden er in deze tijd misschien wel beter in om deze middelen efficiënter in te zetten. Maar wordt het leven er ook leuker van? Ik vind van niet. Deze afstand, het niet zien van de details, het wegvallen van de nuances deed mij denken aan het werk van Malevich waarop hij het boerenleven op eigen wijze verbeeldt. Hij rekent af met het ‘realisme’ en zoekt naar een nieuwe beeldtaal. De boeren en arbeiders lijken in het werk van Malevich van hun persoonlijkheid ontdaan, zijn niet meer van vlees en bloed. De vormen zijn teruggebracht naar een abstractie van vlak en kleur. Waarom doet hij dat?

Aan het eind van de 19e eeuw raken steeds meer kunstenaars ervan overtuigd dat vernieuwing in de Russische beeldende kunst moet voortkomen uit een symbiose van de traditionele Russische kunst en de Westerse traditie. Tsaar Peter de Grote opende in de 17de eeuw het venster op het Westen. De elite volgde de ontwikkelingen in de Westerse beeldende kunst en verrijkte zich hiermee. Aan de andere kant was de bevolking op het platteland alleen bekend met de Russisch-Orthodoxe iconen. Toen Rusland in 1917 veranderde in een Communistische Republiek was de westerse kunstscène al volop aan het experimenteren en vernieuwen; kubisme, fauvisme en futurisme. In hoeverre zijn deze nieuwe stromingen in de kunst of de nieuwe ideologie van het communisme van invloed geweest op het werk van Malevich?

Wat ik wel zie in het werk is de afstand die Malevich heeft gecreëerd door de mens terug te brengen naar basisvormen, vlakken en kleuren, dat is de afstand die ik voel tot mijn medemens als ik ze alleen op een beeldscherm kan zien. Ontdaan van geur, warmte, plasticiteit en daarmee het gevoel. Het lijkt zelfs of deze boer een mond kapje draagt ...

Kijk voor meer informatie en inspiratie op: M. German, Die kunst der Oktober-revolution, Aurora Kunstverlag Leningrad (1979, 1985) https://www.artsalonholland.nl/grote-meesters-kunstgeschiedenis/kasemir-malevich-abstracte-kunst

Kunstwerk: Haymaking (1929) van Kazimir Malevich (1878–1935) te zien in de State Tretyakov gallery, Moscow