De Nederlandse rapper, acteur, dichter en schrijver Akwasi Owusu Ansah vertelt in een interview over zijn periode in Ghana, het land van zijn ouders. Hij verbleef afgelopen vier jaar langere tijd in Ghana en ging zoals hij zelf zegt: “Terug naar de roots van mijn huid en mijn bloed.” De kleur van zijn huid, die in Nederland een aanleiding was voor uitsluiting en pesterij, had een andere thuis. Maar ook in Ghana voelt hij zich in eerste instantie een buitenstaander, kwetsbaar en ongemakkelijk. Door zich echt te verdiepen in het land en de muziekcultuur vindt hij uiteindelijk zijn roots en zegt hij hierover: “De zon van Ghana heeft mij anders laten schijnen.” Terug naar de roots van zijn bloed slaat niet alleen op de herkomst van zijn familie, het familiebloed. Tevens ontdekt hij daar dat zijn bloed ‘blauw’ is. Hij blijkt royalty te zijn. Dit gegeven grijpt hij aan om een ander beeld te laten zien van de zwarte geschiedenis en juist de weelde te tonen van zijn wortels. “In de beeldvorming zien we weinig zwarte mensen van adel”, zegt Akwasi. Hij wil met zijn muziek en videoclips een andere zwarte geschiedenis vertellen.

Hoe lastig is het voor de tweede generatie immigranten om een ‘eigen’ identiteit op te bouwen als de twee culturen die bij elkaar komen erg verschillen? Wordt het contrast uitvergroot of juist verkleind? Zo vond ik de volgende inleiding van het boek ‘Eindelijk gewoon Hayat’; In het boek schrijft Hayat over leven tussen twee werelden: Marokko en Nederland. Als kind van Marokkaanse immigranten was Hayat net zo min bezig met de identiteit van haar ouders als haar Nederlandse leeftijdsgenoten. Toch ondervond ze al snel dat anderen haar haarscherp wisten te definiëren. Soms vraagt ze zich af hoe dat moet, in een hokje passen. Is dat iets waar je voor kiest en waar je je dan aan houdt? Of iets waar je simpelweg mee samenvalt? Inmiddels weet ze: wie ze is, is onlosmakelijk verbonden met haar dubbele afkomst.

Je bent een kind van je ouders en opgegroeid in een bepaalde omgeving, beiden bepalen wie je wordt of wilt zijn. Val je op in een bepaalde omgeving, dan is het lastig je tot deze omgeving te verhouden en voel je je kwetsbaar en ongemakkelijk. Maar ook de omgeving weet eigenlijk niet goed hoe het hier mee om moet gaan en voelt zich net zo ongemakkelijk. Zo was ikzelf de artistiekeling in een topsport omgeving en de topsporter op de kunstacademie. Je hoort in beide werelden thuis en ook weer niet. Om daar vorm aan te geven kost tijd.

In het artikel Geen excuses voor het ongemak van Marc van Dijk in Mister Motley van 5 maart jl. worden werken en kunstenaars besproken die het ongemak als onderwerp nemen, hier de grenzen van onderzoeken en er vorm aan geven. Zo laat Melanie Bonajo, die de Nederlandse bijdrage aan de Biënnale van Venetië van 2021 mag gaan verzorgen, in de installatie TouchMETell kinderen praten over lichamelijkheid en intimiteit. De installatie gaat over grenzen, waar ligt de grens van lichamelijkheid en intimiteit totdat het ongemakkelijk wordt? TouchMETell is een pleidooi voor de aanraking, het vertrouwen en een viering van het lichaam. Het ongemak wordt niet alleen getoond of uitvergroot, maar ook omgebogen, te lijf gegaan. Het zijn juist de kunstenaars die, zoals Akwasi en Melani Bonajo, een ander verhaal proberen te vertellen of in ieder geval een alternatief beeld te creëren door de confrontatie met zichzelf of de beschouwer aan te gaan.

Kijk voor meer informatie en inspiratie op: https://www.mistermotley.nl/art-everyday-life/geen-excuses-voor-het-ongemak https://www.mistermotley.nl/art-everyday-life/afgelaste-kunst-deel-1 http://akwasi.net https://www.wearepublic.nl/event/beeldende-kunst-aan-huis/ https://hart.amsterdam/nl/page/28709/leven-in-twee-werelden https://www.stedelijk.nl/nl/evenementen/rabo-lab-touchmetell-2 herkomst term blauw bloed: https://blauwbloed.eo.nl/artikel/2015/03/hoezo-blauw-bloed

Kunstwerk: Melanie Bonajo, TouchMETell, 2020, AKINCI